Verschillende onderzoeken laten zien dat geweld tegen vrouwen zeer vaak voorkomt. Intiem partnergeweld is de meest voorkomende vorm van geweld. Wereldwijd heeft 1 op de 3 vrouwen fysiek en/of seksueel geweld ervaren door een intiem persoon of seksueel geweld ervaren door een indringer tijdens hun leven. Het meeste is intiem partner geweld.  

Huiselijk geweld is fysiek, psychisch of seksueel geweld door verwanten (partner of ex-partner, vader, moeder, oma, opa, neef, nicht, kleinkind). In plaats van huiselijk geweld wordt ook wel de term geweld in de privésfeer gebruikt en geweld achter de voordeur. Ze betekenen alle drie hetzelfde.1   

Huiselijk geweld is geweld door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer. Het woord ‘huiselijk’ zegt niets over de plaats van het geweld, maar over de relatie tussen pleger en slachtoffer. Huiselijk geweld kan dus zowel binnenshuis als buitenshuis plaatsvinden en in verschillende vormen. Voorbeelden zijn: seksueel geweld, (ex-)partnergeweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling, mishandeling van ouders door hun kind(eren), mishandeling van kinderen en jongeren door hun ouders of vriend(innen). Maar ook: bedreiging, al dan niet gepaard gaand met de vernieling van goederen in en rondom het huis.2 Naar schatting maakt één op de drie vrouwen het mee. En één op de drie kinderen groeit op in een gezin waar sprake is van ernstig lichamelijk of geestelijk geweld. Geweld achter de voordeur komt overal voor. Onder hoog- en lager opgeleiden, onder directeuren en mensen met een uitkering, onder hetero-, bi-, trans en homoseksuelen. In de meerderheid van de gevallen is een man de dader, en een vrouw het slachtoffer.3

Uit onderzoek van de VN blijkt dat dat er elke dag 137 vrouwen sterven aan geweld van een familielid, partner of ex-partner. In Nederland sterft er elke 10 dagen een vrouw als gevolg van huiselijk geweld. Hieruit blijkt dat Nederland een femicideprobleem heeft.

Toename in geweld wereldwijd tijdens covid-19 pandemie.
Geweld tegen vrouwen neemt toe tijdens allerlei soorten noodsituaties, inclusief epidemieën. Ontheemde vrouwen, vluchtelingen en mensen die in door conflicten getroffen gebieden leven, zijn bijzonder kwetsbaar.  Hoewel gegevens schaars zijn, zijn er rapporten uit China, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en andere landen die een toename van gevallen van huiselijk geweld suggereren sinds de COVID-19 uitbraak.  Volgens een rapport is het aantal gevallen van huiselijk geweld gemeld bij een politiebureau in Jingzhou, een stad in de provincie Hubei, verdrievoudigd in februari 2020, vergeleken met dezelfde periode van vorig jaar.4,5,6
De gevolgen voor de gezondheid van geweld, met name intiem partner- / huiselijk geweld, voor vrouwen en hun kinderen, zijn significant. Geweld tegen vrouwen kan leiden tot letsel en ernstige lichamelijke, geestelijke en seksuele en reproductieve gezondheidsproblemen, waaronder seksueel overdraagbare infecties, HIV en ongeplande zwangerschappen.7,8,9,10 

Seksueel geweld is een paraplubegrip en omvat alle seksueel getinte handelingen die tegen de wil van het slachtoffer gebeuren. Dat kan gaan van een kneepje in de bil of een vrouwonvriendelijke opmerking tot aanranding en verkrachting. Ook genitale verminking (vrouwenbesnijdenis) en gedwongen prostitutie vallen onder seksueel geweld.11 Onder seksueel geweld valt ook bijvoorbeeld het gedwongen bekijken van pornobeelden. Er zijn veel vormen van seksueel geweld, waaronder: incest, vrouwenmishandeling, of seksueel misbruik bij mannen. Ook maakt seksueel geweld vaak onderdeel uit van huiselijk geweld en kindermishandeling.12 Slachtoffers van seksueel geweld hebben dus onder dwang seksuele handelingen uitgevoerd, ondergaan of zijn daar getuige van geweest. Vrouwen worden in verhouding tot mannen vaker slachtoffer van eenmalig seksueel geweld op volwassen leeftijd. Maar ook langdurig misbruik, vaak tijdens de jeugd, komt onder vrouwen en meisjes veel voor. De daders zijn bijna altijd mannen, maar ook vrouwelijke daders komen voor.13

Grensoverschrijdend seksueel gedrag is diepgeworteld in de maatschappij: 53 % van de vrouwen is ooit lastig­gevallen en 22 % was minstens één keer slachtoffer van seksueel geweld.14

22% van de vrouwen en 6% van de mannen heeft manuele, orale, vaginale, of anale seks tegen de wil meegemaakt en/of is gedwongen om seksuele handelingen te verrichten die ze niet wilden. Als je zoenen en seksueel aanraken tegen de wil meetelt, is dit percentage nog veel hoger, namelijk 53% van de vrouwen en 19% van de mannen. 5% van de vrouwen en 2% van de mannen heeft seksueel geweld meegemaakt voor hun 12e jaar.
11% van de vrouwen heeft ooit geslachtsgemeenschap tegen haar wil gehad, tegenover 1% van de mannen. 53% van de vrouwen en 19% van de mannen krijgt te maken met Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag.
22% van de vrouwen en 6% van de mannen met Seksueel Geweld.15

Atria en Rutgers hebben een online survey uitgevoerd onder ruim 1000 jongeren in de leeftijd van 15 tot 30 jaar, naar gendernormen en geweld onder jongeren. De bevindingen zijn belangrijk voor preventiebeleid van geweld onder jongeren. Vooral jongeren tussen de 14 en 29 jaar lopen risico, met name op seksueel en cybergeweld. Ook daders zijn vaak jong. Zo is 25% van de plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen de 17 en 21 jaar en nog eens 25% is tussen de 22 en 30 jaar. Daarnaast kwam uit een onderzoek in 2017 naar voren dat jongeren relatief vaker (online) grensoverschrijdend gedrag accepteren dan oudere leeftijdsgroepen.16

Seksueel misbruik is een van de vele vormen van seksueel geweld. Als een ouder seks heeft met zijn of haar kind, of een volwassene met een minderjarige, spreken we van seksueel misbruik. Bij seksueel misbruik is er altijd een afhankelijkheidsrelatie.17

Bijna één op de vier vrouwen in Nederland heeft te maken (gehad) met een vorm van seksueel misbruik of seksueel geweld. 

48% van de meisjes heeft vóór haar achttiende verjaardag een strafbare
vorm van fysiek seksueel geweld meegemaakt.

Seksuele intimidatie is opmerkingen, gebaren en handelingen die een seksueel karakter hebben en die het slachtoffer als ongewenst en/of intimiderend ervaart. Denk aan seksueel getinte opmerkingen of berichten, iemand vastpakken, aanranding en verkrachting.18 Dit is seksueel grensoverschrijdend gedrag, dat zich in verschillende situaties voor kan doen. Seksuele intimidatie is een vorm van verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van het slachtoffer wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt gecreëerd.19

Straatintimidatie is elke vorm waarbij vrouwen, meisjes en leden van de LHBTI community geïntimideerd worden op straat. Zij worden bijvoorbeeld uitgescholden, krijgen agressieve seksueel expliciete opmerkingen te horen of worden een tijdje achtervolgd.  

De gemeente Amsterdam neemt ieder jaar een onderzoek af waarbij respondenten wordt gevraagd of ze de afgelopen 12 maanden met straatintimidatie zijn geconfronteerd. Hieruit bleek in 2018 dat van de 3518 ondervraagde Amsterdammers 41% aangeeft die afgelopen 12 maanden eens of vaker te zijn geconfronteerd met één of meer vormen van straatintimidatie. Vrouwen hebben vaker te maken met straatintimidatie dan mannen. Zo geeft ruim de helft (51%) van de ondervraagde Amsterdamse vrouwen aan de afgelopen 12 maanden eens of vaker te zijn geconfronteerd met straatintimidatie. Van de mannen was dit 30%. Het aandeel mannen dat in 2018 geconfronteerd werd met straatintimidatie is gelijk aan het jaar ervoor. Daarentegen is er sinds 2016 een kleine daling te zien in het aantal vrouwen dat geïntimideerd werd op straat.20

Uit ander onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam blijkt dat 44% van de meerderjarige vrouwen in Rotterdam te maken heeft met ongewenste seksuele uitlatingen of gedragingen op straat.21, 22

Seksuele intimidatie op werk is elke vorm van seksuele toenadering, verzoeken om seksuele gunsten of ander seksueel getint verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag in de werkomgeving, die als ongewenst worden ervaren.23Intimidatie houdt in dat de een de ander onder druk zet of angst probeert aan te jagen om zijn mond te houden zodat de ander zijn of haar wil de ander kan opleggen tegen de zin in van de ander. Bij seksuele intimidatie op het werk is de positie van het slachtoffer heel kwetsbaar omdat het slachtoffer te maken krijgt met psychosociale arbeidsbelasting die kan leiden tot o.a. Ziekteverzuim. Bij intimidatie beschrijven slachtoffers geregeld gevoelens van onrechtvaardigheid, machteloosheid en schaamte. Medewerkers met een tijdelijk contract en jonge en/of alleenstaande vrouwen behoren tot de risicogroepen.24

Werknemers met een zorg- of welzijnsberoep ervaarden in 2017 naar verhouding het vaakst ongewenst gedrag op het werk.25

Onderzoeksinstantie TNO en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) becijferden dat ruim 1,2 miljoen werknemers in 2016 te maken hadden met discriminatie, pesten of (seksuele) intimidatie op het werk.26 Ruim 1 op de 10 vrouwen ervaart seksuele aandacht van derden en 3,5% van de vrouwen heeft te maken met seksuele intimidatie door een collega of leidinggevende. Sectoren waar seksuele intimidatie relatief veel voorkomt zijn de zorg en de horeca.27 Nadat de #metoo beweging op gang kwam in 2016/2017 is er veel onderzoek gedaan naar seksuele intimidatie op de werkvloer. Verschillende onderzoeken wijzen uit dat vrouwen regelmatig seksueel getinte opmerkingen krijgen of een seksueel getint appje. Uit onderzoek van de Viva onder vrouwen in 2017 blijkt dat maar liefst 39% van de vrouwen seksuele intimidatie op de werkvloer ervaren.28

Uit onderzoek van FNV (2017) blijkt dat meer dan de helft van de werknemers in de horeca ook te maken krijgt met seksuele intimidatie. Dit blijkt uit representatief onderzoek door onderzoeksbureau Totta Research in opdracht van FNV. Minder dan de helft doet melding van de intimidatie, en vaak zijn werknemers niet op de hoogte van het beleid van de werkgever omtrent intimidatie op de werkvloer.  De meest voorkomende vorm van seksuele intimidatie op het werk is seksueel getinte grapjes: de helft heeft dit meegemaakt tijdens het werk (49%). Op de tweede plaats en derde plaats staan seksistische opmerkingen (38%) en seksueel getinte opmerkingen over het lichaam of uiterlijk (18%). 12% is ongewenst aangeraakt. Verkrachting of aanranding komt het minst vaak voor (2% in totaal). Voor een derde van alle slachtoffers had de intimidatie gevolgen, zoals bijvoorbeeld psychische klachten en vermindering van de kwaliteit van het werk. De meerderheid van hen vermijdt bepaalde situaties.29 Meer dan de helft (54%) van de slachtoffers heeft geen melding gedaan van de intimidatie. De voornaamste reden om dit niet te doen is om de relatie met collega’s niet te verslechteren. Op de tweede plaats staat dat men vreesde toch niet serieus genomen te worden. Bijna de helft van degenen die er melding van hebben gemaakt, voelt zich hierna beter behandeld door de werkgever (47%). 

Mocht je dit hebben ervaren dan moet je dit altijd melden bij je leidinggevende. Je kan ook een melding maken bij de politie. Bij grote bedrijven en overheidsinstanties is er vaak een klachtencommissie en/of vertrouwenspersoon waar je bij terecht kan over ongewenste omgangsvormen.30 De werkgever moet een veilig en streng beleid voeren jegens seksuele intimidatie. In dit beleid moeten tevens straffen en duidelijke afspraken worden gesteld in geval van overtreding. Pro-actief gedrag van de werkgever kan veel kwaad voorkomen.

Nederlanders onderschatten vaak de problemen van seksuele intimidatie op het werk:    
https://nos.nl/artikel/2262305-nederlanders-onderschatten-probleem-van-seksuele-intimidatie.html.   

Onlangs verscheen er nog een bericht in de media over het negeren van de politietop van klachten over seksuele intimidatie op de werkvloer. https://joop.bnnvara.nl/nieuws/top-politie-negeert-misstanden-binnen-korps-discriminatie-seksuele-intimidatie 

Voor meer informatie over seksuele intimidatie op de werkvloer, zie: https://wo-men.nl/bestanden/kennisbank/2018-11-WOMEN_intimidatie-op-de-werkvloer_online.pdf   

Seksuele intimidatie in de horeca is het onheus bejegend, aangesproken of betast worden in de horeca. Seksuele intimidatie komt zeer vaak voor in het uitgaansleven. Het bevat elke vorm van seksuele toenadering, verzoeken om seksuele gunsten of ander seksueel getint verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag binnen de horeca. In geval van acuut of ernstig gevaar kan je 112 bellen en zo nodig aangifte doen. 

Ruim 62% van alle seksuele intimidatie vindt plaats tijdens het uitgaan. Bijna de helft van de vrouwen en 10% van de mannen krijgt tijdens het uitgaan te maken met seksuele intimidatie, van nafluiten tot aanranding.  

Uit onderzoek blijkt dat driekwart van de vrouwen in Rotterdam slachtoffer is van seksuele intimidatie in het Rotterdamse uitgaansleven. 77% van de vrouwen en 46% van de mannen krijgen in Rotterdam te maken met seksueel overschrijdend gedrag tijdens het uitgaan. 31Uit onderzoek blijkt dat seksuele intimidatie tijdens het uitgaansleven dagelijks aan de orde is in Rotterdam. Door professionals wordt opgemerkt dat alcoholgebruik en seksueel grensoverschrijdend gedrag tijdens het uitgaan zeer sterk met elkaar verband houden. Zij zien zowel voor slachtoffers als plegers een verhoogde kans op het ervaren of vertonen van seksueel grensoverschrijdend gedrag, naarmate er meer alcohol gedronken is.32

Seksuele intimidatie bij sport- en vrijetijdsverenigingen  
Seksuele intimidatie in de sport komt voor tussen sporters onderling, tussen kaderleden onderling en tussen kader en sporters. Ook toeschouwers maken zich er soms schuldig aan. Vaak zijn kinderen en jongeren het slachtoffer, maar ook volwassenen maken het mee. Het overkomt meisjes, jongens, vrouwen en mannen.33

Voor meer vormen van seksueel geweld en seksueel overschrijdend gedrag, feiten en cijfers, zie het Whitepaper van Movisie.

Onder stalking wordt het volgende verstaan: Het stelselmatig, opzettelijk en ongewenst inbreuk maken op de privacy van een ander, met het doel de ander te dwingen iets te doen, iets niet te doen of iets te dulden of met het doel vrees aan te jagen.34 Stalking valt onder het domein bedreigingen. Er zijn verschillende vormen van stalking. Stalking is strafbaar, dus als je gestalkt wordt kan je een melding of aangifte doen bij de politie, maar dit gebeurt lang niet altijd. Omdat stalking een hardnekkig probleem is, kan de politie dit meestal niet met een eenmalig optreden laten stoppen. De politie maakt daarom samen met het slachtoffer een plan van aanpak om de stalker te stoppen. De grootste groep dader van stalking zijn ex-partners. Vaak zijn het mannen. Het kan ook iemand zijn die je vaag kent. Vaak voel je je niet meer veilig en durf je niet meer de straat op. Stalking kan dus een grote invloed hebben op je dagelijkse leven. In geval van stalking kan je dit ook bespreekbaar maken met je hulpverlener, en nagaan wie het eventueel kan zijn en wat diens relatie met jou is. Je kan dan samen kijken wat je het beste kan doen. Je kan samen een vast contactpersoon bij de politie aanstellen, bijvoorbeeld een wijkagent bij jou in de buut. Deze kan dan bij een melding direct actie ondernemen, bijvoorbeeld posten in de omgeving. Je kan ook zelf een dossier opbouwen en bijhouden, en zo vastleggen wanneer de stalker contact zoekt. Dit kan bij onderzoek door de politie van pas komen.  

Het blijkt dat 1 op de 5 vrouwen slachtoffer is van stalking. Volgens de meest recente cijfers van het CBS vonden er in 2016 2935 officiële gevallen van stalking plaats. In 2017 waren dat er iets minder, 2840. Dit gaat echter alleen om de gevallen die daadwerkelijk bij de politie zijn gemeld.

Voor meer informatie over stalken kan je terecht bij de politie of op:https://www.huiselijkgeweld.nl/dossiers/stalking  

Cybergeweld 
Internet en sociale media bieden nieuwe kansen en mogelijkheden, maar kunnen ook op een negatieve manier gebruikt worden, zoals het geval bij cybergeweld. Bij cybergeweld gaat het om uitingen van ongewenst intimiderend al dan niet seksueel of agressief gedrag, via of met behulp van communicatietechnologie.35Cybergeweld tegen vrouwen is een vorm van online gendergerelateerdgeweld. Jongeren en jongvolwassenen en dan met name jonge vrouwen zijn het vaakst slachtoffer van cybergeweld.36
Online seksuele intimidatie is ook een vorm van cybergweld en kan worden omschreven als het ontvangen van ongewenste, beledigende, seksueel getinte e-mails of sms-berichten of het meemaken van ongepaste seksuele toenaderingen via sociale media of online chatrooms.37Hiervan zijn shame-sexting: seksueel getint beeldmateriaal wordt zonder toestemming van de afgebeelde persoon gedeeld; grooming: het actief benaderen en verleidendoor meerderjarigen van minderjarigen via internet en social media, chatrooms en webcams; wraakporno: beeldmateriaal verspreiden (zoals bij shame-sexting) waarbij wraak het motief is; sextortion: het vaak (onder valse voorwendselen) verkregen seksueel getint beeldmateriaal wordt gebruikt als chantagemiddel; online verspreiden van seksueel geweld: opnames of beelden van gedwongen seksuele handelingen worden online verspreid. 

Internationale onderzoeken wijzen erop dat meisjes en vrouwen in vergelijking met jongens en mannen tot drie keer zo vaak het doelwit zijn van seksueel getinte en ongewenste toenadering.38 Uit verschillende onderzoeken uitgevoerd in Nederland blijkt dat 14% van de meisjes in de leeftijd van 12-25 jaar tenminste éen ervaring heeft gehad met sexting die ze vervelend vonden. Daar naast zijn meiden ongeveer 3 keer vaker dan jongens ongewenst benaderd online. 

Uit grootschalig onderzoek van Plan Nederland blijkt dat wereldwijd 58% van alle meisjes tussen de 15 en 25 jaar te maken krijgt met online intimidatie. De ervaringen van slachtoffers lopen uiteen van denigrerende opmerkingen tot het dreigen met verkrachting. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van Wereldmeisjesdag op 11 oktober, een door de Verenigde Naties uitgeroepen dag waarop aandacht wordt gevraagd voor de rechten en kansen van meisjes. Plan Nederland ondervroegen 14.071 meisjes en jonge vrouwen tussen de 15-25 jaar uit 32 landen, waaronder Australië, Brazilië, Benin, Indonesië, Sudan, de Verenigde Staten en India. In Nederland deden duizend meisjes en jonge vrouwen mee, waarvan ook 58 procent ervaring heeft met online intimidatie.39

Eergerelateerd geweld en gedwongen prostitutie  
Eergerelateerd geweld is de overkoepelende term voor vormen van intimidatie, dwang, psychisch en fysiek geweld gepleegd vanuit een eermotief. Het geweld moet voorkomen dat een familielid gedrag vertoont dat de familie-eer kan schaden.40 Eergerelateerd geweld is vooral bekend vanwege eerwraak: een moord die gepleegd wordt om de eer van de familie te beschermen/herstellen. Eer heeft te maken met de reputatie van integriteit en betrouwbaarheid. In sommige families en gemeenschappen speelt de zedelijke familie-eer een grote rol. Morele normen ten aanzien van seksualiteit bepalen in dit geval de omgang tussen mannen en vrouwen.41 Wanneer je een van deze normen niet hanteert en dus ‘wangedrag‘  vertoont wordt je gezien als ’slecht’. Een gevolg hiervan is dat een individu kan worden uitgesloten. Ook kan door het gedrag van een bepaald familielid de reputatie van de integriteit en betrouwbaarheid van de familie ernstig beschadigd raken, de familie zal er alles aan doen om uitsluiting te voorkomen.42 Vaak gaat het ook om een vorm van geweld binnen een afhankelijkheidsrelatie. Om de eer te herstellen of te beschermen kan er bijvoorbeeld ook een gedwongen huwelijk plaatsvinden. In 2017 waren dit er nog 456. Daarbij gaat het om allerlei vormen van geweld: van mishandeling en ontvoering tot moord.43, 44, 45 Vrouwen zijn vaak het slachtoffer van eerwraak. Dit komt voor als een vrouw bijvoorbeeld vreemdgaat met een getrouwde man, het verlies van hun maagdelijkheid, niet instemt met een gearrangeerd huwelijk, op vrouwen valt, of niet meewerkt. Besnijdenis of genitale verminking, gedwongen abortus, gedwongen zelfmoord of gedwongen prostitutie zijn ook voorbeelden van eergerelateerd geweld.  

De politie kent jaarlijks 2.500 tot 3.000 delicten waarbij familie-eer een (vermoedelijke)rol speelt. Gemiddeld 460 delicten vanwege de complexiteit opgepakt door het Landelijk Expertisecentrum Eergerelateerd Geweld. Hiervan eindigen 7 tot 17 zaken fataal (moord, doodslag of suïcide).46

Daarnaast zijn ook veel vrouwen en meisjes slachtoffer van mensenhandel en uitbuiting. Onder dwang seks hebben en gedwongen prostitutie zijn ook vormen van uitbuiting.

  1. https://seksueelgeweld.info/doc/Definities_Toolkit.pdf
  2. https://www.politie.nl/themas/huiselijk-geweld.html
  3. https://www.pvda.nl/wp-content/uploads/2018/03/INITIATIEFNOTA-Geweld-achter-de-voordeur-De-schaamte-voorbij-08.03.2018-2.pdf
  4. UN Women, Issue paper ‘’Violence against women and girls data collection during COVID-19’’, March 26, 2020, https://www.who.int/reproductivehealth/publications/emergencies/COVID-19-VAW-full-text.pdf 
  5. Women’s Aid UK, “The Impact of COVID-19 on Women and Children Experiencing Domestic Abuse, and the Life-Saving Services that Support Them,” March 17, 2020, https://www.womensaid.org.uk/the-impact-of-covid-19-on-women-and-children-experiencing-domesticabuse-and-the-life-saving-services-that-support-them/
  6. Bethany Allen-Ebrahimian “China’s Domestic Violence Epidemic,” Axios, March 7, 2020, https://www.axios.com/china-domestic-violencecoronavirus-quarantine-7b00c3ba-35bc-4d16-afdd-b76ecfb28882.html
  7. UN Women, Issue paper ‘’Violence against women and girls data collection during COVID-19’’, March 26, 2020,https://www.who.int/reproductivehealth/publications/emergencies/COVID-19-VAW-full-text.pdf
  8. Melissa Godin, “As Cities Around the World Go on Lockdown, Victims of Domestic Violence Look for a Way Out,” Time, March 18, 2020, https://time.com/5803887/coronavirus-domestic-violence-victims/  
  9. Women’s Aid UK, “The Impact of COVID-19 on Women and Children Experiencing Domestic Abuse, and the Life-Saving Services that Support Them,” March 17, 2020, https://www.womensaid.org.uk/the-impact-of-covid-19-on-women-and-children-experiencing-domesticabuse-and-the-life-saving-services-that-support-them/
  10. Bethany Allen-Ebrahimian “China’s Domestic Violence Epidemic,” Axios, March 7, 2020, https://www.axios.com/china-domestic-violencecoronavirus-quarantine-7b00c3ba-35bc-4d16-afdd-b76ecfb28882.html
  11. https://seksueelgeweld.info/doc/Definities_Toolkit.pdf
  12. https://mindkorrelatie.nl/onderwerpen/seksueel-geweld
  13.  https://www.lotgenotenseksueelgeweld.nl/seksueel-misbruik-van-vrouwen-en-meisjes/
  14. https://www.parool.nl/nieuws/helft-vrouwen-ervaart-ongewenst-gedrag~b3487171/
  15. Rutgers Kenniscentrum; https://www.rutgers.nl/sites/rutgersnl/files/PDF-Onderzoek/Seksuele_Gezondheid_in_NL_2017_23012018.pdf 
  16. Act4Respect, 22 juni 2020. Gendernormen en Geweld onder jongeren. https://act4respect.nl/thema/seksueel-geweld/gendernormen-en-geweld-onder-jongeren/
  17. https://seksueelgeweld.info/doc/Definities_Toolkit.pdf
  18. https://www.inspectieszw.nl/onderwerpen/seksuele-intimidatie/vraag-en-antwoord/wat-is-seksuele-intimidatie
  19. Burgelijk Wetboek, boek 7, artikel 646 8e lid
  20. https://data.amsterdam.nl/publicaties/publicatie/factsheet-straatintimidatie-amsterdam-2018/7ae02f74-9f2b-453c-834e-0cf6450c9c82/
  21. https://hetccv.nl/fileadmin/Bestanden/Onderwerpen/Straatintimidatie/Quickscan_straatintimidatie_TOTAAL.pdf 
  22.  “Seksuele straatintimidatie in Rotterdam”, EUR (februari 2017). Link: https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/seksuelestraatintimidatie/Onderzoek-EUR-straatintimidatie.pdf  
  23. https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/seksuele-intimidatie/wat-is
  24. https://bing-ongewensteomgangsvormen.nl/ongewenst-gedrag/seksuele-intimidatie/?gclid=EAIaIQobChMI-ouC08ar6QIVFc93Ch1n0gleEAAYASAAEgLd0vD_BwE 
  25. https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/seksuele-intimidatie/nieuws/2019/01/28/meeste-ongewenst-gedrag-in-zorg-en-welzijnsberoepen 
  26.  https://www.nu.nl/ondernemen/5010299/metoo-moet-als-werkgever-doen-seksuele-intimidatie.html
  27.  https://www.arboned.nl/nieuws/hoe-vaak-komt-seksuele-intimidatie-voor 
  28. https://www.ad.nl/ad-werkt/39-procent-van-de-vrouwen-ondervindt-seksuele-intimidatie-op-werk~a58183a9/
  29. https://www.fnvhoreca.nl/actueel/nieuws/1761/fnv-wil-strengere-aanpak-seksuele-intimidatie
  30. https://www.lvvv.nl/
  31. https://straatintimidatie.nl/driekwart-vrouwen-is-slachtoffer-van-seksuele-intimidatie-in-rotterdams-uitgaansleven/
  32. https://www.rotterdam.nl/nieuws/belevingsonderzoek-horeca/Onderzoek_seksueel_grensoverschrijdend_gedrag_horeca.pdf
  33. https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=89&m=1422882709&action=file.download
  34. Politie en Movisie; https://www.movisie.nl/publicatie/u-wordt-gestalkt
  35. https://act4respect.nl/thema/cybergeweld/
  36. European Union Agency for Fundamental Rights, 2014
  37. https://www.huiselijkgeweld.nl/vormen/online-seksuele-intimidatie/publicaties/factsheets/2018/11/01/online-seksuele-intimidatie
  38. Atria, Factsheet, 2018. https://www.huiselijkgeweld.nl/vormen/online-seksuele-intimidatie/publicaties/factsheets/2018/11/01/online-seksuele-intimidatie
  39. Plan Nederland, 5 oktober 2020: https://www.planinternational.nl/actueel/wereldwijd-58-procent-van-de-meisjes-slachtoffer-van-online-intimidatie
  40. https://www.huiselijkgeweld.nl/vormen/eergerelateerd-geweld
  41. https://www.huiselijkgeweld.nl/vormen/eergerelateerd-geweld 
  42. https://www.huiselijkgeweld.nl/vormen/eergerelateerd-geweld
  43. https://slachtofferwijzer.nl/slachtoffer/eergerelateerd-geweld/ 
  44. https://slachtofferwijzer.nl/slachtoffer/eergerelateerd-geweld/
  45. http://www.leceergerelateerdgeweld.nl/
  46. http://www.leceergerelateerdgeweld.nl/
  47. https://www.huiselijkgeweld.nl/vormen/eergerelateerd-geweld